Άλλοτε η ένδοξος Πολιτεία των Αθηνών προκειμένου περί Θεάτρου, κατέβαλλεν εκ του δημοσίου Ταμείου το τίμημα της εισόδου, το δικαίωμα δήλον ότι του καθ’ ημάς εισιτηρίου, ανεκήρυττε δε μέγαν ευεργέτην, τον ιδία δαπάνη εκγυμνάζοντα τον χορόν, ήτοι τα συμπληρωματικά του θιάσου πρόσωπα.
Το Θέατρο εν Ελλάδι , εθεωρείτο και ήτο όντως ναός ένθα οι θαυμασθέντες και θαυμαζόμενοι έτι ένδοξοι πρόγονοι ημών ελάτρευον τους θεούς αυτών· ήτο το σχολείον ένθα εδιδάσκοντο την ίδιαν αυτών ιστορίαν, η κονίστρα, ένθα εστεφανούντο οι υπέρ του καλού της ανθρωπότητος εργαζόμενοι.
Ενώ δε τοιαύτη είνε και πρέπει να είνε σήμερον η αποστολή του Θεάτρου, διότι η αληθής τέχνη είνε μία και αιώνιος υφ’ οιονδήποτε τύπον και αν παρουσιάζηται, Ελληνικός Θίασος αποτελούμενος εκ δεδοκιμασμένης το πλείστον ικανότητος ηθοποιών, εργασθέντων πολλαχού ευθοδκίμως υπέρ του θεάτρου και προαγαγόντων παρ’ ημίν την υποκριτικήν τέχνην, μεταξύ των οποίων προεξάρχει ο ακούραστος και συμπαθέστατος πρωταγωνιστής αυτού Εμμανουήλ Λοράνδος, στερείται σκηνής, διά να εξεγείρη την ψυχήν ημών προς ευγενεστέρα και γενναιότερα του καθ’ημέραν βίου αισθήματα είτε διά του δράματος, είτε διά του γέλωτος ή της σάτυρας. Ει δε δεν ευρίσκετο παρ’ ημίν, ο προς τα καλά πάντοτε οργών, Όμιλος των Φιλομούσων, φόβος υπήρχε μη απήρχετο της πόλεως ημών ο λαμπρός ούτος θίασος χωρίς καν να γνωσθή η εν τη Θεσσαλονίκη εμφάνισις αυτού. Αι τρεις ημέραι αι παραχωρηθείσαι αυτώ δεν επαρκούσι προς εκπλήρωσιν της υψηλής και ωραίας αποστολής του θιάσου, περισσότερας δε τούτων αδυνατεί το καλόν τούτο σωματείον να εκχωρήση, πάσαι δε αι λοιπαί σκηναί…
Ευχής λοιπόν έργον θα ήτο, αν τα παρ’ ημίν διάφορα σωματεία, ων πολλών ο σκοπός ανάλογος προς τον υπό του Ελληνικού θεάτρου επιδιωκόμενον συνεννοούμενα εξήσκουν πάσαν την επιρροήν αυτών και εφρόντιζον προς εξεύρεσιν καταλλήλου τω Ελληνικώ θιάσω τεμένους διά σειράν τινα παραστάσεων εν τη ωραία ημών γλώσση.
Εις τους Έλληνας ηθοποιούς δεν δυνάμεθα ν’ αρνηθώμεν αξίαν και υπερανθρώπους αγώνας, διότι ούτοι φιλοτίμως εκάστοτε επετέλεσαν ό, τι ηδύναντο και ουδείς δύναται να κακίση αυτούς δια τας τυχόν ελλείψεις ενίων αυτών, και διότι ειργάσθησαν και εργάζονται πάντοτε κατ’ ιδίαν έμπνευσιν, ως καλλιτέχναι δε αυτοδίδακτοι είναι άξιοι πάσης υποστηρίξεως.
Τα παρ’ ημίν λοιπόν σωματεία, ας τείνωσι χείρα αρωγόν τω Ελληνικώ θιάσω και ας αποδείξωσιν ότι συγκαταριθμούσι μεταξύ των μελών αυτών ικανόν αριθμόν προσώπων ποδηγετηθέντων και γαλουχηθέντων εις τα νάματα της καλλιτεχνίας και επομένως αγαπώσιν αυτήν συσπειρούμενος δε ο θίασος πέριξ αυτών εσμέν βέβαιοι ότι θα εύρη τους αρμόζοντας αυτώ προστάτας και τροφούς.
Δόξα και τιμή εις τους γνωρίζοντας να τιμώσι και προστατεύσωσι τους καλλιτέχνας αυτών! Την τοιαύτην δε τιμήν, ας μη αφήσωσι να τοις διαφύγωσι τα φερέλπιδα σωματεία ημών, το δε ομογενές κοινόν, όπερ ομολογουμένως από πολλού διψά Ελληνικής σκηνής ανταξίας της αποστολής αυτής, δεν θ’ αρνηθή την ομόθυμον αυτού υποστήριξιν.
Π. Β. Περίδης